Menu

Plagiat - czy jesteś świadomy? - część druga

Czas na drugi post z cyklu "Plagiat - czy jesteś świadomy?". Planuję kilka takich postów i mam nadzieję, że komuś z Was się przydadzą. Przy okazji, jeśli interesuje Was również co innego z zakresu prawa autorskiego lub innej gałęzi prawa, a będzie to w moim zakresie, chętnie to wyjaśnię :)


Dzisiejszy post będzie dotyczył kilku istotnych spraw, które wiążą się z plagiatem i warto je sobie wyjaśnić.  




Nie będę Wam teraz wyjaśniać czym są pola eksploatacji, ale pewnie jeszcze do tego wrócę. Na dzień dzisiejszy warto żebyście wiedzieli, iż podstawową postacią eksploatacji dzieł jest ich:
  • Utrwalenie - polega na sporządzeniu materialnego nośnika dzieła.
Zespół muzyczny zagrał piosenkę  łowcy talentów - utwór został ustalony (patrz poprzedni post :) ). Zaprasza ich do wytwórni muzycznej, gdzie nagrywa ich piosenkę na płytę. Taka płyta staje się materialnym nośnikiem utworu.

Autor ma prawo technicznie zabezpieczyć utwór, który znajduje się na takim nośniku. Zakazuje się usuwania lub obchodzenia takich zabezpieczeń, gdyż powstały po to by chronić utwór przed dostępem, zwielokrotnianiem lub rozpowszechnianiem przez osobę nieuprawnioną. Uprawnienie to nie obejmuje jednak usuwania zabezpieczeń w celu zgodnego z prawem korzystania z utworu.

Zdania w tym temacie są oczywiście podzielone. Natomiast nie ulega wątpliwości, że kupienie oryginalnej płyty i wykonanie jej kopi do użytku własnego, jeśli nawet wymaga usunięcia zabezpieczenia nie narusza prawa autorskiego. Jednak zdjęcie zabezpieczenia, wykonanie kopi i sprzedanie jej już tak.
  • Zwielokrotnienie (reprodukcja) – polega wytwarzaniu kolejnych egzemplarzy dzieła, bez względu na technikę, rodzaj nośnika, ilość egzemplarzy, a także to, czy zwielokrotniamy całość, czy część utworu. Żeby mogło dojść do zwielokrotnienia zazwyczaj musi istnieć już wcześniej materialny nośnik dzieła.
Reprodukcją jest np. wydanie drukiem, skserowanie, zwielokrotnienie utworu w pamięci RAM komputera.


Przejdźmy do tego co lubię najbardziej, a więc do karalności...

Tak, jak wspomniałam poprzednio: plagiat jest przywłaszczeniem sobie autorstwa cudzego utworu i rozpowszechnienie go pod swoim nazwiskiem. Jest to oczywiście karalne. Tej samej karze podlega również osoba, która wprowadziła w błąd co do autorstwa utworu - plagiat odwrócony. Nieistotne jest czy plagiat został dokonany co do całości czy części utworu. Zgodnie z ustawą osoba, która się tego dopuściła podlega karze grzywny, ograniczenia wolności oraz pozbawienia wolności do lat 3.

Czas na kilka przykładów:

1. Ola przygotowała wspaniały projekt fabuły do swojej nowej powieści. Pokazała go swojej koleżance Kasi. Trzy miesiące później, gdy Ola nadal zachwycała się swoim projektem, Kasia na jego podstawie napisała powieść..
Czy mamy tutaj do czynienia  plagiatem?

Nie, nie mamy tutaj do czynienia z plagiatem. Samo spisanie swojego pomysłu np. przez jego utrwalenie na kartce papieru, nie zapewnia mu jeszcze ochrony prawnoautorskiej. Przez pomysł, w tym przypadku, rozumiemy założenia, koncepcje i plany, co niestety nie podlega ochronie. Pamiętajcie, że utwór musi być: rezultatem pracy człowieka, ustalony, posiadać przesłankę twórczości o indywidualnym charakterze. Z tego względu sam pomysł to jeszcze za mało. Ewentualnie mogłaby tutaj wchodzić w grę jakaś odpowiedzialność z powodu naruszenia dóbr osobistych. 

2. Adam z Polski stworzył wspaniałą powieść detektywistyczną z detektywem Drzewem. Thomas z Anglii stworzył wspaniałą powieść detektywistyczną z detektywem Tree. 
Czy mamy do czynienia z plagiatem?

Taka sytuacja wbrew pozorom jest możliwa. Ludzki umysł jest wciąż dla nas zagadką. Możliwe jest więc, że dwie lub więcej osób stworzą taki sam lub bardzo zbliżony do siebie utwór. Taką sytuację nazywamy twórczością równoległą. Z tego powinien, płynąć dla Was jeden wniosek: plagiatu nie można popełnić nieświadomie. Plagiator musi mieć bowiem świadomość, że to nie on jest autorem utworu, bądź jego fragmentów. Nie oznacza to jednak, że taka sytuacja jest prosta do udowodnienia.

3. Kuba zafascynowany twórczością Adama Mickiewicza, a przede wszystkim "Panem Tadeuszem", postanowił napisać coś własnego. Stworzył krótki wiersz stworzony z trzynastozgłoskowców.
Czy to jest plagiat?

Budowanie zdań, czy sposób konstruowania dialogów, nawet jeśli jest charakterystyczny dla danego autora, to jego użycie nie stanowi naruszenia prawa do autorstwa. Nie jest możliwe przyznanie komuś wyłącznego prawa do posługiwania się określonymi zabiegami stylistycznymi. Prawo do autorstwa nie chroni technicznego sposobu zapisu utworu!

4 komentarze :

  1. No właśnie, czyli dobrze robię, nie ujawniając nikomu swoich pomysłów :D z tą twórczością równoległą to faktycznie problem. Jak to udowodnić, że nie popełniło się plagiatu jeśli nasza książka zostanie wydana później niż "pierwowzór"? Trudna sprawa

    OdpowiedzUsuń
  2. Słyszałam już o tym, że dwie osoby w dwóch różnych miejscach wpadły na ten sam pomysł. Dziwne, ale możliwe :)

    OdpowiedzUsuń
  3. czyli nawiązując do ostatnich afer, jeśli człowiek, który popełnił plagiat będzie szedł w zaparte, że NIE WIEDZIAŁ że takie dzieło już powstało, może się obronić? Może próbować udowadniać, że dany pomysł mu się przyśnił i pechowo był taki sam jak pierwowzór? Świetnie...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Sąd Apelacyjny w Warszawie: „nie jest plagiatem dzieło, które powstaje w wyniku zupełnie odrębnego, niezależnego procesu twórczego, nawet jeżeli posiada treść i formę bardzo zbliżoną do innego utworu. Możliwe są sytuacje, w których dwóch twórców, niezależnie od siebie, wykorzystuje w utworze ten sam pomysł i opracowuje go przy użyciu bardzo zbliżonych środków artystycznych, zwłaszcza, jeżeli dzieła dotyczą tego samego tematu albo tematów bardzo zbliżonych”. Jednak żeby do takiej sytuacji w ogóle doszło potrzeba dowodów! Twórczość równoległa jest tylko wyjątkiem :)

      Usuń

Dziękuję za podzielenie się swoją opinią.
Postaram się jak najszybciej odpowiedzieć :)

CARPE DIEM

CARPE DIEM
Kliknij w obrazek, żeby dowiedzieć się więcej na temat fabuły.

ZAJRZYJ TUTAJ

RECENZJE Z PAZUREM © 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone. Szablon stworzony z przez Blokotka